Khi mới pha máy tại nhà, nhiều người chọn số shot theo cảm tính: muốn đậm thì bấm hai shot, muốn nhẹ thì bấm một shot. Tuy nhiên, cách này có thể khiến bạn khó kiểm soát ly cà phê thành phẩm khi Espresso quá gắt, Americano bị loãng hoặc Latte chỉ còn vị sữa mà khó nhận ra cà phê.
Một shot hay hai shot nên được chọn theo món uống, dung tích ly và lượng nước, sữa hoặc đá đi cùng. Bài viết này giúp bạn hiểu cách tính shot espresso và chọn công thức dễ bắt đầu cho những món cà phê ngon, dễ pha tại nhà.
Trả lời nhanh: mỗi món cà phê nên dùng 1 shot hay 2 shot?
Nếu chưa có công thức riêng, bạn có thể bắt đầu theo hướng sau:
Espresso: dùng một shot đơn cho khẩu phần nhỏ khoảng 20 - 30 g espresso; dùng shot đôi khi muốn uống Doppio (một tên gọi khác của double shot, shot đôi).
Cà phê sữa đá pha máy: nên thử từ một shot đôi vì sữa đặc và đá dễ làm nền cà phê trở nên mỏng. Shot đơn phù hợp hơn khi dùng ly nhỏ, ít sữa đặc và thích vị nhẹ.
Americano: có thể bắt đầu với shot đôi khoảng 40 - 50 g espresso và thêm 80 - 120 g nước. Công thức này giúp vị cà phê vẫn đủ rõ sau khi pha loãng.
Latte: một shot đơn với khoảng 180 - 200 g sữa phù hợp cho ly 220 - 250 ml theo hướng nhẹ, nhiều sữa. Nếu thích vị cà phê rõ hơn, có thể dùng shot đôi và giảm lượng sữa.
Cappuccino: một shot đơn phù hợp với ly khoảng 150 - 180 ml, kết hợp khoảng 100 - 120 ml sữa trước khi tạo bọt mịn.
Đây là các công thức nền để thử, không phải tỷ lệ bắt buộc cho mọi máy và mọi loại hạt. Hãy nếm món hoàn chỉnh rồi điều chỉnh từng yếu tố nhỏ theo sở thích của bạn thay vì thay đổi toàn bộ công thức cùng lúc.
Một shot espresso được tính như thế nào?
Nút một shot và hai shot trên máy gia đình không phải lúc nào cũng cho cùng một lượng espresso. Có máy được cài sẵn theo thể tích; có máy chỉ cho nhiều nước hơn đi qua cùng một lượng bột khi bấm nút hai shot. Vì vậy, cách dễ kiểm soát hơn là cân lượng cà phê trước khi pha và lượng espresso thu được trong ly.
Trong bài viết này, Xưởng sử dụng các mốc tham khảo sau:
Shot đơn: khoảng 8 - 10 g cà phê, thu khoảng 20 - 30 g espresso.
Shot đôi: khoảng 18 - 20 g cà phê, thu khoảng 40 - 50 g espresso.
Ví dụ, nếu dùng 20 g cà phê và thu được 40 g espresso, phần này được xem là một shot đôi trong bài. Đây là mốc dễ bắt đầu, nhưng lượng thu được có thể thay đổi tùy loại hạt và máy đang sử dụng.
Người pha tại nhà không cần ghi nhớ quá nhiều thuật ngữ. Chỉ cần theo dõi ba thông tin:
Dùng bao nhiêu gram cà phê đầu vào.
Thu được bao nhiêu gram espresso.
Phần espresso đó được dùng với bao nhiêu nước hoặc sữa, tỷ lệ với các thành phần khác trong ly.
Khi ba mốc này được giữ ổn định, bạn sẽ dễ xác định ly cà phê nhạt do thiếu espresso, do quá nhiều sữa hay do quá trình pha chưa phù hợp.
Bảng gợi ý chọn lượng espresso cho từng món tại nhà
Món và dung tích tham khảo | Lượng espresso nên thử | Thành phần đi cùng | Cách điều chỉnh |
Espresso, khoảng 20 - 30 ml | shot đơn, khoảng 20 - 30 g espresso | Không thêm nước hoặc sữa | Dùng shot đôi khi muốn uống Doppio; không thêm shot để tránh một lần pha bị chua hoặc đắng gắt |
Cà phê sữa đá, khoảng 250 - 300 ml | shot đôi, khoảng 40 - 50 g espresso | Khoảng 20 - 30 g sữa đặc và lượng đá phù hợp | Nếm sau khi khuấy và sau khi đá tan một phần; giảm sữa đặc nếu món quá ngọt |
Americano, khoảng 120 - 160 ml | shot đôi, khoảng 40 - 50 g espresso | Khoảng 80 - 120 g nước | Giảm nước nếu vị quá mỏng; pha espresso xong rồi mới thêm nước |
Latte, khoảng 220 - 250 ml | shot đơn, khoảng 20 - 30 g espresso | Khoảng 180 - 200 g sữa | Dùng shot đôi và giảm sữa nếu muốn vị cà phê rõ hơn |
Cappuccino, khoảng 150 - 180 ml | shot đơn, khoảng 20 - 30 g espresso | Khoảng 100 - 120 g sữa trước khi tạo bọt mịn | Giữ vị cà phê rõ nhưng không lấn hoàn toàn độ ngọt và cảm giác mềm của sữa |
Các định lượng trong bảng là mốc thử. Tỷ lệ cuối cùng còn phụ thuộc gu uống, hạt, mức rang và cỡ ly. Khi điều chỉnh, chỉ nên thay một yếu tố mỗi lần để bạn có thể xác định được nguyên nhân và cách sửa giúp bạn pha được ly cà phê ngon.
Cách chọn số shot cho từng món
Espresso: chọn theo khẩu phần nhưng phải kiểm tra hương vị
Một shot đơn phù hợp khi bạn muốn uống một phần Espresso nhỏ và cô đọng. Shot đôi phù hợp với người thích gu đậm đà vị việt, khi muốn khẩu phần lớn hơn hoặc đang dùng giỏ lọc đôi với công thức khoảng 18 g cà phê và 40 g espresso.
Khi Espresso bị chảy quá nhanh dẫn đến vị chua gắt, loãng mỏng hoặc tách cà phê bị chảy chậm khiến ly có vị đắng gắt hay gây khô miệng, dù bạn đã điều chỉnh lượng bột, tỷ lệ nước và cà phê nhưng vị vẫn chưa cải thiện. Nguyên nhân có thể đến từ cỡ xay cà phê chưa phù hợp với máy.
Bài cà phê pha máy nên xay mịn cỡ nào sẽ giúp bạn nhận biết khi nào cần chỉnh mịn hoặc thô hơn theo dòng chảy thực tế.
Cà phê sữa đá: cần tính cả sữa đặc và lượng đá tan
Cà phê sữa đá pha máy thường phù hợp với shot đôi vì sữa đặc và đá đều làm thay đổi cảm nhận vị. Bạn có thể bắt đầu với 40 - 50 g espresso, 20 - 30 g sữa đặc và lượng đá vừa với cỡ ly đang dùng.
Không nên chỉ thử ngay khi vừa pha. Hãy khuấy đều, uống một ngụm rồi thử lại sau khi đá tan một phần. Nếu ly nhanh chóng bị nhạt, hãy xem lại lượng đá trước khi tăng espresso. Nếu món vừa quá ngọt vừa quá mạnh, giảm sữa đặc thường hợp lý hơn việc tiếp tục tăng hoặc giảm shot.
Americano: giữ espresso ổn định rồi điều chỉnh nước
Americano gồm espresso và nước, vì vậy độ đậm phụ thuộc nhiều vào lượng nước thêm vào. Với một shot đôi khoảng 40 g espresso, bạn có thể bắt đầu bằng 80 - 120g nước. Nếu muốn vị nhẹ hơn, tăng nước trong ly từng ít một; nếu cà phê quá mỏng, hãy giảm lượng nước thêm vào Americano.
Không nên pha Americano bằng cách cho thật nhiều nước tiếp tục chảy qua cùng một phần bột. Cách này làm thay đổi quá trình pha và có thể khiến ly cà phê xuất hiện vị đắng hoặc khô. Hãy dừng espresso ở lượng đã chọn rồi thêm nước riêng.
Latte: một shot cho vị nhẹ, hai shot cho vị cà phê rõ hơn
Với ly Latte khoảng 220 - 250 ml, một shot đơn kết hợp 180 - 200 g sữa sẽ cho cảm giác nhẹ, béo và nhiều sữa. Công thức này phù hợp với người mới uống cà phê hoặc không thích vị quá mạnh.
Nếu sau khi thêm sữa, bạn gần như không còn nhận ra vị cà phê, có thể thử shot đôi và giảm bớt sữa để giữ nguyên dung tích ly. Trước khi tăng shot, hãy kiểm tra xem mình có đang rót nhiều sữa hơn công thức hay không.
Nếu Latte và Cappuccino là hai món bạn thường pha, bài cách chọn cà phê pha máy cho Latte và Cappuccino sẽ giúp bạn chọn dòng hạt có vị đủ rõ khi kết hợp cùng sữa.
Cappuccino: giữ sự cân bằng với lớp sữa mịn
Cappuccino thường có dung tích nhỏ hơn Latte. Một shot đơn kết hợp khoảng 100 - 120 g sữa trước khi tạo bọt là mốc dễ bắt đầu cho ly 150 - 180 ml.
Nếu dùng shot đôi nhưng giữ nguyên cỡ ly và lượng sữa, cà phê có thể trở nên quá mạnh. Ngược lại, nếu tăng cỡ ly nhưng chỉ thêm sữa, vị cà phê sẽ mờ đi. Cappuccino cân bằng cần có vị cà phê rõ nhưng vẫn nhận ra độ ngọt và cảm giác mềm của sữa.
Ba hiểu lầm thường gặp khi tăng hoặc giảm shot
Món có sữa không phải lúc nào cũng cần hai shot
Latte 250 ml và Cappuccino 160 ml đều dùng sữa nhưng có dung tích và lượng sữa khác nhau. Latte có thể dùng shot đơn nếu muốn vị nhẹ; Cappuccino nhỏ cũng không bắt buộc phải dùng shot đôi. Số shot cần dựa trên tổng lượng đồ uống và vị cà phê bạn muốn giữ lại.
Thêm shot không sửa được một lần pha chưa đúng
Nếu espresso đang chua gắt, đắng gắt hoặc khô miệng, thêm một phần cà phê có cùng lỗi chỉ làm vấn đề rõ hơn. Trong trường hợp này, nên kiểm tra cỡ xay, lượng bột và lượng espresso thu được trước.
Đổi cỡ ly cần cân lại toàn bộ công thức
Khi đổi sang ly lớn hơn, không nên chỉ tăng espresso. Americano cần cân lại lượng nước; Latte và Cappuccino cần kiểm tra lượng sữa; cà phê sữa đá còn phụ thuộc sữa đặc và đá. Công thức cần được xem như một tỷ lệ hoàn chỉnh.
Ly chưa hợp vị: nên chỉnh số shot hay chỉnh cách pha?
Nếu ly cà phê chưa đúng ý, bạn có thể kiểm tra theo thứ tự:
Uống thử espresso trước khi thêm nước hoặc sữa.
Nếu espresso chua gắt, đắng gắt hoặc chảy bất thường, kiểm tra cỡ xay và lượng cà phê.
Nếu espresso cân bằng nhưng món hoàn chỉnh bị nhạt, giảm nước hoặc sữa trước.
Chỉ chuyển từ shot đơn sang shot đôi khi dung tích lớn hoặc thành phần đi cùng làm vị cà phê bị lấn át.
Thay một yếu tố mỗi lần và ghi lại công thức dễ uống nhất.
Nếu espresso đã pha ổn định nhưng hương vị vẫn không hợp, lúc đó mới nên cân nhắc đổi loại cà phê. Bài cà phê pha máy nên chọn loại nào sẽ giúp bạn chọn hạt theo gu uống và món thường pha tại nhà.
Chọn cà phê pha máy tại nhà theo món thường uống
Người pha tại nhà không nhất thiết cần một loại cà phê thật mạnh. Dòng phù hợp nên dễ pha trên thiết bị đang có và hợp với món bạn uống thường xuyên.
Thường uống Espresso, Americano hoặc thích vị cân bằng
Cà phê Xưởng Cao Cấp lựa chọn đáng cân nhắc nếu bạn ưu tiên vị cân bằng, hương thơm nổi bật cùng cảm giác êm dịu, dễ uống. Nhờ kết hợp hài hòa giữa 60% Robusta và 40% Arabica, dòng này phù hợp để pha Espresso hay Americano mà không bị đắng gắt.
Thường pha Latte, Cappuccino hoặc cà phê sữa đá
Cà phê Xưởng Đặc Biệt sử dụng 100% Robusta rang mộc mức vừa, có vị đậm vừa và hương cà phê rõ là sự lựa chọn tối ưu, phù hợp với người muốn nền cà phê dễ nhận ra khi thêm sữa tươi, sữa đặc hoặc đá.
Nếu chưa biết nên chọn dòng cân bằng hay dòng đậm rõ, bạn chỉ cần cho Xưởng biết máy đang dùng, món thường pha và gu uống mong muốn để nhận được tư vấn.
Nhắn Xưởng để được tư vấn cà phê pha máy tại nhà
Tóm tắt
Espresso 1 shot hay 2 shot cần được chọn theo món uống, dung tích ly và lượng nước, sữa hoặc đá đi cùng. Espresso và Cappuccino nhỏ có thể bắt đầu với shot đơn; Americano và cà phê sữa đá thường phù hợp hơn với shot đôi; Latte có thể dùng một hoặc hai shot tùy mức độ hiện diện của cà phê bạn mong muốn.
Khi pha tại nhà, hãy cân lượng cà phê và espresso ít nhất trong giai đoạn thử công thức. Khi đã tìm được tỷ lệ hợp gu, bạn có thể ghi lại để những lần pha sau ít phụ thuộc vào cảm tính hơn.
Câu hỏi thường gặp
Một shot espresso bao nhiêu ml?
Shot đơn thường được hình dung khoảng 20 - 30 ml. Tuy nhiên, lớp bọt trên bề mặt có thể làm thể tích thay đổi, nên cân bằng gram sẽ dễ lặp lại hơn. Trong bài này, shot đơn thu khoảng 20 - 30 g và shot đôi khoảng 40 - 50 g espresso.
Máy gia đình có nút một shot và hai shot thì dùng thế nào?
Hãy kiểm tra máy đang dùng giỏ lọc đơn hay đôi và cân lượng espresso thực tế. Không nên mặc định nút hai shot luôn sử dụng gấp đôi lượng cà phê, vì một số máy chỉ được cài để cho nhiều nước hơn.
Latte 250 ml nên dùng mấy shot?
Một shot đơn với khoảng 180 - 200 g sữa phù hợp nếu bạn thích Latte nhẹ. Nếu muốn vị cà phê rõ hơn, có thể dùng shot đôi và giảm lượng sữa để giữ nguyên dung tích ly.
Americano nên thêm bao nhiêu nước?
Với shot đôi khoảng 40 - 50 g espresso, có thể bắt đầu bằng 80 - 120 g nước. Sau đó tăng nước nếu muốn vị nhẹ hơn hoặc giảm nếu cà phê quá mỏng.
Dùng shot đôi có nhiều caffeine gấp đôi không?
Nếu shot đôi dùng gần gấp đôi lượng cà phê so với shot đơn, lượng caffeine thường cao hơn đáng kể. Tuy nhiên, mức tăng không phải lúc nào cũng đúng gấp đôi vì còn phụ thuộc loại hạt và cách pha.
