Tự tay pha một ly cà phê tại nhà là một trải nghiệm cực kỳ thú vị, nhưng cũng đòi hỏi bạn phải để ý đến ti tỉ chi tiết. Với những ai mới bắt đầu bắt tay vào pha cà phê thủ công, việc loay hoay không biết phải bắt đầu từ đâu, nên căn chỉnh độ xay thế nào, nhiệt độ nước bao nhiêu cho chuẩn... là điều hoàn toàn bình thường. Để giúp hành trình "chơi cà” của bạn trở nên dễ dàng hơn, Xưởng xin chia sẻ kinh nghiệm của mình về tất tần tật các yếu tố ảnh hưởng đến hương vị ly cà phê và cách cải thiện chúng.
Nội dung chính
1. Độ mịn khi xay hạt cà phê
Hạt cà phê xay thô hay mịn sẽ quyết định tốc độ hòa tan các chất hương vị vào trong nước.
Nếu xay thô (hạt to): Nước sẽ khó len lỏi vào sâu bên trong để lấy hết chất ngon. Vì vậy, độ xay thô sẽ phù hợp với kiểu pha ngâm (Immersion) như Cold-brew, French press hoặc phễu Clever/Hario Switch vì chúng ta có thể chủ động ngâm cà phê trong nước lâu hơn. Ngược lại, nếu bạn đem mức xay thô này pha kiểu Pour-over như phễu V60, nước sẽ chảy tuột qua rất nhanh, khiến ly cà phê bị nhạt và chua lợ do chưa kịp lấy đủ chất.
Nếu xay mịn (hạt nhỏ): Diện tích tiếp xúc giữa nước và cà phê rất lớn, các chất được lấy ra cực kỳ nhanh. Do đó, nếu xay mịn, bạn lưu ý không nên ngâm cà phê quá lâu để tránh tình trạng chiết xuất quá mức, làm ly cà phê bị đắng nghét như thuốc hoặc có mùi khói khét khó chịu. Độ xay này sẽ phù hợp với các phương pháp chiết xuất nhanh sử dụng áp suất như pha máy Espresso hoặc pha bằng bình AeroPress.
2. Tráng Nóng Dụng Cụ Trước Khi Pha (Preheat)
Đây là một bước cực kỳ đơn giản nhưng lại thường bị bỏ qua. Khi các dụng cụ như phin, ly, phễu lọc hay tay pha máy bị lạnh, chúng sẽ hút sạch nhiệt của phần nước sôi bạn rót vào, làm nước bị nguội đi rất nhanh. Việc làm nóng trước đảm bảo nhiệt độ nước pha luôn ở mức lý tưởng (90°C - 96°C), giúp chiết xuất trọn vẹn hương vị, tránh tình trạng cà phê bị nhạt hoặc bị chua gắt.
Với pha thủ công (V60, Origami, Kalita): Đặt giấy lọc vào phễu, rót một lượt nước sôi quanh giấy và phễu. Đổ phần nước thừa này đi rồi mới cho bột cà phê vào pha. Việc này vừa giúp giữ nhiệt, vừa rửa trôi mùi giấy lọc.
Với pha Phin: Tráng nước sôi qua toàn bộ phin để làm nóng đều trước khi cho bột cà phê vào và ép lại.
3. Nhiệt độ nước
Nhiệt độ lý tưởng nhất để pha cà phê thường dao động từ 90.5°C - 96°C. Tùy thuộc vào mức độ rang của hạt cà phê mà bạn chọn nhiệt độ nước cho phù hợp:
Với hạt rang Nhạt (Light Roast): Các chất hương vị hoa quả, chua thanh bám rất chắc trong hạt nên khó hòa tan hơn. Bạn cần dùng nước nóng cao một chút (94°C - 96°C) để "kéo" các chất này ra ngoài. Mức nhiệt này cực kỳ hợp khi bạn dùng hạt Arabica nguyên chất (dòng Xưởng Thượng Hạng) để pha các kiểu như Pour-over hay Cold Brew giải nhiệt.
Với hạt rang Đậm (Dark Roast): Hạt rang đậm rất dễ hòa tan chất đắng. Do đó, bạn nên hạ nhiệt độ nước xuống một chút (90°C - 92°C) để ly cà phê đậm đà mộc mạc mà không bị đắng khét. Kiểu rang đậm này hay được người Việt lựa chọn để pha phin. Nếu bạn là tín đồ của những ly cà phê phin đậm đà, hãy thử ngay dòng sản phẩm Xưởng Gu Việt (100% hạt Robusta) để cảm nhận rõ hương vị này nhé.
4. Tỉ lệ cà phê với nước
Tỷ lệ nước càng ít thì ly cà phê càng đậm đặc và mạnh mẽ. Khi pha thủ công tại nhà, bạn có thể bắt đầu với tỷ lệ phổ biến là 1:15 đến 1:17 (nghĩa là 1g cà phê sẽ đi với 15g đến 17g nước) rồi tự điều chỉnh. Nếu thấy ly cà phê bị loãng thì giảm bớt lượng nước xuống (chuyển từ tỷ lệ 1:17 xuống 1:15). Nếu thấy ly cà phê quá đậm gắt thì tăng lượng nước lên để vị thanh nhẹ hơn.
5. Chất lượng nguồn nước
Chất lượng nguồn nước là yếu tố rất hay bị bỏ qua khi tự pha chế ở nhà. Nhưng một ly cà phê pha bằng nước đun sôi để nguội đương nhiên sẽ có vị khác với một ly cà phê pha bằng nước tinh khiết. Nếu bạn dùng nước máy chưa lọc kỹ hoặc nước khoáng chứa quá nhiều tạp chất, các tạp chất này sẽ giữ chân chất ngon lại, không cho chúng hòa tan vào nước, khiến ly cà phê bị nhạt nhòa. Để ly cà phê tại nhà luôn chuẩn vị, tốt nhất bạn nên dùng nước đã qua máy lọc RO của gia đình hoặc dùng nước tinh khiết đóng chai để pha nhé.
6. Khuấy trộn cà phê
Khuấy trộn đơn giản là hành động dùng thìa hoặc dòng nước đảo nhẹ bột cà phê trong quá trình pha. Thao tác này giúp đánh tan các cục bột bị vón, đảm bảo 100% hạt cà phê đều được thấm nước. Việc khuấy nhẹ nhàng và đúng lúc sẽ giúp cà phê tỏa hương tốt hơn, các chất ngon được hòa tan đồng đều, tránh mẻ pha bị chỗ đậm chỗ nhạt. Tuy nhiên cũng không nên khuấy quá mạnh tay vì bột cà phê sẽ dính lên thành dụng cụ hay văng ra ngoài
7. Thời gian tiếp xúc (Contact time)
Trong pha chế, thời gian tiếp xúc (contact time) là tổng thời gian nước nóng bắt đầu chạm vào bột cà phê cho đến khi kết thúc quá trình chiết xuất. Đây là yếu tố then chốt quyết định hương vị, điều chỉnh độ đậm nhạt và mức độ chua/đắng của ly cà phê. Nguyên lý cơ bản là thời gian tiếp xúc càng dài thì cà phê càng đắng, và ngược lại. Bạn có thể tham khảo một số khung thời gian tiếp xúc như sau:
Espresso: 22-30 giây.
Pour Over (V60, Chemex): 2 phút 30 giây-3 phút 30 giây.
Cà phê phin Việt Nam: 4-7 phút.
Cold-brew: 12 - 24 giờ
8. Chất lượng cà phê
Yếu tố cuối cùng và cũng là quan trọng nhất, quyết định tới 90% sự thành bại của ly nước, chính là chất lượng của hạt cà phê. Một hạt cà phê ngon phải là hạt tươi mới, có thông tin nguồn gốc rõ ràng. Trước khi mua, bạn nên kiểm tra kỹ các thông tin trên bao bì như: ngày rang (càng mới càng tốt), vùng trồng, phương pháp sơ chế và mức độ rang xem có đúng gu của mình không. Bạn có thể xem lại bài viết "Cách đọc bao bì cà phê" của Xưởng để hiểu rõ hơn phần này nhé.
Để hoàn toàn yên tâm về chất lượng hạt, bạn có thể ghé ngay Xưởng Cà Phê. Chúng mình cam kết là nhà rang xay uy tín với nguồn hạt tuyển chọn chất lượng cao và lịch rang mới đều đặn hằng tuần.
Nếu bạn ở Đồng Nai (khu vực TP. Biên Hòa cũ & TP. Đồng Xoài cũ), hãy ghé trực tiếp các chi nhánh của Xưởng là Xưởng Premium, Xưởng Tư Búa hoặc Xưởng Đồng Xoài. Tại đây, bạn có thể uống thử các dòng cà phê để xem loại nào hợp khẩu vị của mình nhất trước khi quyết định mua gói mang về nhà tự pha.
Pha cà phê chuẩn vị đã khó, pha được ly cà phê đúng gu riêng của mình lại càng cần sự kiên nhẫn. Hãy coi đây là một hành trình trải nghiệm, cứ thử nghiệm và cải thiện từng yếu tố một, bạn chắc chắn sẽ tìm ra công thức hoàn hảo cho riêng mình. Nếu cần tư vấn nên mua loại cà phê nào, hãy nhắn ngay cho Xưởng qua Hotline/Zalo: 0792 88 24 84 để được hỗ trợ từ A-Z nhé!
